Günün sözü: "Fransa'ya, "Liberté, égalité, fraternité", "süvari, piyade, ve topçuluk"'dan daha az rehberlik etmiştir."

"Liberté, égalité, fraternité" özdeyişi dilimize "Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik" olarak çevrilebilir. Bu üçlemenin ne anlama geldiğini bilmeyenler bile, ellerine geçen bir Fransız Avrosu'nun arkasında yazılı olduğunu fark ederler. (Eski para birimi olan, Fransız Frank'ının arkasında da yazılıydı.)

1789 Fransız Devrimi'nin savunduğu ana fikri az ve öz bir biçimde dile getirdiği için, Fransız tarihine yer etmiştir.

Askeri tarih açısından önemi, Fransız Devrim ve Napolyon savaşlarına damgasını vurmasından gelir. 22 yıl boyunca ağırlıklı olarak tüm Avrupa'yı sarsan savaşlar boyunca, Fransızları motive eden en önemli üç unsurdur. Her ne kadar, Fransız ordularının işgal ettikleri yerlere, özgürlük ve barış getirdiklerini iddia edemesek de, özellikle Napolyon'un kendisini imparator ilan etmesinden sonra, bu üçlünün taşıdığı önem daha da azalmıştır.

Yine de Fransız Devrimi'nden itibaren Fransız ordularının bir simgesi olarak kalan bu üçleme için, Karl Marx'ın bir sözü vardır.

"Fransa'ya, "Liberté, égalité, fraternité", "süvari, piyade, ve topçuluk"'dan daha az rehberlik etmiştir.

'Askeri tarih"'in içiçe geçtiği dallara örnek olması açısından (Sosyoloji, felsefe ve ideoloji)...

Günün sözü: Heinz Guderian'dan!

1940 Mayıs Batı Seferinde, Alman Genelkurmayının hazırladığı ana plana göre, Sedan'ı ele geçiren Panzer tümenleri, durup, geriden gelen piyade birliklerini bekleyecekti.

Ancak, Guderian, Sedan'ı ele geçirdikten sonra, yazılı bir dur emrine rağmen, kendi tümeni ile birlikte Kanal kıyısına ilerleme emri verir. Geriye kalan 2 panzer tümeni de doğal olarak onu takip ederler.
Böylece, harekât kendi iç dinamiğini kazanır ve bir açıdan Panzer tümenleri Genelkurmayın kontrolünden çıkar. Doğal olarak, yaya Alman piyade tümenleri Panzer tümenlerinin gerisinde kaldıklarından, onların kanatlarını olası düşman karşı saldırılarına karşı koruma görevini yerine getiremezler.
Bu tehlike kendisine hatırlatıldığında, Guderian’ın verdiği cevap: „En iyi kanat koruması, düşmanda yaratılan şaşkınlıktır. (Der beste Flankenschutz ist die Verwirrung des Feindes.)“ demiştir. Tabii ki, bundan kastı, hızla hareket eden kendi birliklerinin düşman hatlarında yarattığı kargaşadır.

Günün sözü: Herman Göring

"Günün sözü" köşesini, bugün, Nazi Almanya'sı Alman Hava Kuvvetleri komutanı Hermann Göring'e ayıralım.

09 Mayıs tarihinde, savaşın bitiminden bir kaç gün sonra, Amerikalı general Robert I. Stack, Hermann Göring'e onu tutuklamaya geldiğini söylediğinde, Göring'in yorumu: "Wenigstens 12 Jahre anständig gelebt!" (En azından 12 yıl boyunca, hayatın tadını çıkararak yaşadım.)
["anstaendig" kelimesi Almanca'da, çok geniş bir anlamda kullanılır. "Dürüst"den, "aklı başında"'ya kadar farklı şekillerde dilimize tercüme edilebilir. Göring'in burada kastettiği, "belirli bir seviyenin üstünde ki yaşam kalitesidir.] " At least I have 12 good years." şeklinde İngilizce'ye tercüme edebiliriz.
1923 yılında ki, Münih Birahanesi Darbesi esnasında, yaralandıktan sonra, İsveçli karısıyla birlikte, İnnsbruck'a kaçmayı beceren Göring'e, burada ki tedavisi esnasında, günde 2 defa morfin verilir. Burada edindiği morfin bağımlılığı, Göring'in hayatında bir dönüm noktasıdır. Artık, 1. Dünya Savaşı'nda ki cesur ve atak asker gitmiş; onun yerine, karakterinin sinirli, bencil ve narsist yönleri ön plana çıkmıştır.

1933 yılından itibaren, Hitler'in yükselişinde, özellikle, politika ve endüstri alanlarında ki bağlantılarıyla, önemli rol oynamıştır. Bu bağlamda, yüksek sosyete ve gece hayatı, onu zevk ve sefâ dolu bir yaşam stiline sürüklemiştir. (Kişisel yapısının da, buna uygun olduğu gerçeğini, unutmayalım.)

Günün sözü Hermann Göring'e ait!

2. Dünya Savaşı sonunda ve sonrasında, Alman milletinin „Führer“‘i Adolf Hitler hakkında , çok şey söylenmiş ve yazılmıştır. 

Savaş boyunca, cephede ve/veya Genelkurmay’da onun emrinde görev yapmış bir çok general, anılarını yazarken, bazı konularda haklı, ama bazı durumlarda da, hem kendilerini  hem de Alman ordusunun itibarını kurtarmak için Hitler’i ve onun verdiği kararları suçlamışlardır. 

Örneğin, „eski dostu“ Hermann Göring’in, savaş sonunda söylediği şu söz çok ünlüdür. 

„Savaş boyunca Müttefiklerin en büyük destekçisi Hitler olmuştur!“ (Kesselring’in „2. Dünya Savaşı’na dair düşünceler“ kitabı, sayfa 36)

Günün sözü: "Market Garden" harekâtından sonra, Hollanda Prensine ait!

Market-Garden Harekâtı sonrasında yaşanılan, traji-komik bir olayın baş kahramanları, Mareşal Montgomery ile Hollanda Prensidir.

Monty, yapılan bir değerlendirme toplantısında, bizzat onun tarafından planlanan harekâtın % 90 oranında başarılı olduğunu söyler.

Bunu duyan Hollanda Prensi, ülkesinin ve halkının yaşadığı tahribatı ve kaybı vurgulamak için, "Ülkem, Montgomery'nin ikinci bir başarısını daha kaldıramaz!" demiştir.

"Günün sözü", her iki Dünya savaşı arasında ki bağlantıya vurgu yapıyor!

A.J.P. Taylor, blokta daha önce değindiğimiz, "2. Dünya Savaşı'nın kökenleri başlıklı kitabında, 1. Dünya Savaşı'nın, 2. Dünya Savaşı'nı açıkladığını vurgular.

Hatta, 1. Dünya Savaşı'nın, ikincinin nedeni olduğunu yazar. İtiraf edeyim, askeri tarihle ilgilenmeye başladığımda, benim de ilk önce ve en çok 2. Dünya Savaşı çekmişti. Tabii ki, bunda, eldeki görsel ve yazılı malzemenin çokluğu, o tarihlerde (1980'ler) hayatta olan bir çok savaşa katılmış askerle yapılan röportajlar, savaşın politik etkilerinin devam etmesi gibi güncel etken rol oynuyordu.

Zamanla, özellikle, 1. Dünya Savaşı'nın 100. yıl kutlamaları yaklaştıkça ve yüksek lisans çalışmam nedeniyle, 19. yüzyıl askeri tarihi ile araştırma yaptıkça, (19. yüzyılda ki teknolojik ve askeri gelişmelerin 1. Dünya Savaşı'na etkisi büyük!) aslında, 1. Dünya Savaşı'nın önemini ve doğurduğu sonuçları fark etmeye başladım.

Her iki savaş arasında bir neden-sonuç ilişkisi olduğu kesin. Aralarında ki küresel açıdan politik, sosyal ve ekonomik bağlantılar çok yönlü ve derin.

Sözü A.J.P. Taylor'a bırakalım:

"Almanya, İkinci Savaş'ta, birincisinin hükümlerini bozmak ve savaşı takiben kurulan düzeni yıkmak için savaşmıştır."

diyen, yazara, sanırım, her askeri tarih meraklısı katılır.

Bu arada, özellikle vurgulamak isterim ki, "Her iki savaşın çıkış nedeni olarak, Almanya'nın agresifliğini gösterenlere katılmıyorum." Çünkü, herşeyden önce, 2 Dünya Savaşı'nın çıkışını bu kadar kolay açıklamak mümkün değildir.

Neyse, önemli olan, 1. Dünya Savaşı tarihini ve hatta öncesini, gözardı etmeyin.

A.J.P. Taylor hakkında diğer yazılar:
A.J.P. Taylor

Günün sözü: Machiavelli

15.-16. yüzyıllarda yaşayan Floransalı devlet adamı Makyavel, dilimize "Hükümdar" olarak tercüme edilen "Prince" isimli kitabında, temel olarak "iktidar" olgusunu incelemiştir. Ona göre, güçlü bir hükümdar, (ki, "devlet" olarak tanımlanan mekanizmanın işleyebilmesi için, o dönemlerde anahtar konumundadır!) güçlü bir orduya sahip olmalıdır.

Hükümdar/devlet gücünü ancak, güçlü bir ordu ile korur. Buna örnek olarak da, özellikle İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet'in kurduğu, merkezi devlet ve orduyu, (Yeniçağ için bir ilk olduğunu vurgulayarak!) gösterir.

"Ordu, sultanın kılıcıdır!" sözü, dilimizde, bu ordu-iktidar ilişkisini vurgular.

Günün sözü, General Sherman'dan...

1861 - 1865 yılları arasında hüküm süren Amerikan İç Savaş'ının ünlü generallerinden birisi olan William Tecumseh Sherman, "günün sözü" köşemizde!

Sherman, Amerikan İç Savaşı'nda Kuzey ordularının stratejisini değiştirerek, "topyekûn savaş" olgusunu yaratan yeni komuta kademesinin en ünlü generalidir. "Yanık toprak" uygulamasını, düşman topraklarına taşımış, bir çok Güney eyaletini çorak bir hâle getirdiği gibi, Atlanta şehrini yerle bir etmiştir. Sivilleri de hedef alan bu uygulaması ile, en azından Güney eyaletlerinde nefret edilen bir komutan olarak, tarihte ki yerini almıştır.

Onun sözü: "Savaşmaktan bıkıp usandım. Savaşın şanı, şerefi boş laftır. Aslında savaş, cehennemdir."

Günün sözü...

Büyük kalabalıklar oluşturan askerler, yürekleri cesaret ateşi ile tutuştuğunda, bileği bükülmez bir güç haline gelirler. Ne zaman ki, yüreklerini korku teslim alır, ne kadar kalabalık olurlarsa, panik havası o kadar kötü olur.

Büyük Kyros (II. Kiros) / Pers imparatoru / M.Ö. 6. y.y.

Günün Sözü...

Savaş,  kimin haklı olduğunu değil, sadece kimin geriye kaldığını saptar.

Bertrand Russell

Günün sözü...

"Fetihler yapmamın hedef ve amacı, fethedilen durumuna düşmemektir!"

Büyük İskender / Makedonya kralı / M.Ö. 4. y.y.

Günün sözü...

En büyük askerlik, çeşitli varsayımları çok iyi hesap ederek en iyi görüleni gecikmeden uygulamaktır.

ATATÜRK

Günün sözü: Kafka ve savaş!

Franz Kafka'dan, savaş hakkında bir yorum: "Beyinlerimiz savaşsın isterdim, ama görüyorum ki,siz silahsınız bayım!"

Günün sözü...

„Bir hükümdar, komşularının silahlarını, üstüne doğrultulmuş görmek istemiyorsa, gece gündüz sefere hazır olmalıdır.” 

Ekber Şah / 3. Babür imparatoru

Günün sözü: Kanunî Sultan Süleyman'dan adalet üzerine...

Günün sözü:

"Ordu olmadan devlet, para olmadan ordu, memnun vatandaslar olmadan para, adalet olmadan memnun vatandaslar olmaz; o halde adalet olmadan devlet olmaz."

Kanunî Sultan Süleyman

Günün sözü: Erich von Manstein!

Günün sözü, Wehrmacht'ın dahi stratejisti Manstein'a ait:
Sovyet ordusu, 19 Kasım 1942 tarihinde başladığı, Uranüs Harekâtı ile, 3 gün gibi kısa bir sürede, Stalingrad'da, şehir muharebeleri bataklığını batmış olan 6. Orduyu kuşatır.
Durumu düzeltmesi için, 24 Kasım 1942 tarihinde, Kırım fatihi Manstein, Don Ordular Grubu komutanı olarak atanır. (Aslında, ortada bırakın "orduları", tam teşekküllü ordu bile yok!)
Manstein, kuşatmayı, "Wintergewitter" (Kış Fırtınası) kodlu bir harekâtla, dışarıdan yarmayı planlar. Plana göre, 6. Ordu'da, aynı zamanda, içeriden kuşatmayı yarmak için saldırıya geçecektir. Gerekli kuvveti bir araya getirmesi, neredeyse 3 hafta sürer.

General Hoth komutasında ki, 4. Tank ordusuna, 2 Romen ordusunun destek verdiği harekât, 12 Aralık günü başlar. Ancak, yetersiz askeri güç, kötü hava koşulları, güçlü Sovyet direnişi, harekâtın, Stalingrad'a 48 km. kala, 23 Aralık günü durmasına neden olur. (Bunda, Hitler'in, 6. Ordu'nun yarma harekâtı yapmasına izin vermemesi de, çok önemli bir rol oynar.)
O gün Manstein'ın yorumu: "Die Lage ist beschissen; aber nicht hoffnungslos!"
"Durum boktan, ama umutsuz değil!"

Günün sözü: Napolyon Bonapart

"Savaş alanı, sürekli karmaşa halindedir. Hem kendisinin hem düşmanının karmaşasını yöneten savaşı kazanır."

"The battlefield is a scene of constant chaos. The winner will be the one who controls that chaos, both his own and the enemies."

Napoleon Bonaparte

Günün sözü John Keegan'dan...

"Günün sözü" köşemizde, bu sefer, tek bir cümleye yer vermiyoruz. Çünkü, ele alınan konunun, tasviri çok boyutlu bir yorumu gerektiriyor. Bu yorumu yapanda, John Keegan olunca, kısa bir tanımlama zaten zor ve yetersiz olur.

"Askerler, diğer insanlara benzemez. Kuramcıların (Burada, öncelikli olarak Clausewitz'i kastediyor!) tanımladığı gibi, savaşın hiç kuşkusuz, ekonomi, diplomasi ve politikayla bağlantısı vardır; ama bu bağlantı, bir benzerlik yaratmak için yeterli değildir."

"Savaş, kesinlikle diplomasi ya da politikaya benzemez; çünkü, değer yargıları ve yetenekleri politikacılar ve diplomatlardan çok farklı insanlar tarafından yaşanır."

"Bu insanların yaşamı, diğerlerinin günlük yaşamlarına paraleldir, ancak, kesinlikle bağlılık göstermez."

"Savaşçı sınıfın kültürü, uygarlığın kültürü ile aynı olamayacağından, arada ki bu mesafe hiçbir zaman kapanmaz."

İlginizi çekebilecek diğer yazılar:
Günün sözü