George M. Nipe'ın, 3. Harkov muharebesinde
savaşan, SS-zırhlı birlikleri üzerine yazdığı kitabı okurken, bu konuda, dilimize
çevrilmiş hangi kitapların olduğunu merak ettim. Kütüphanemde yaptığım
araştırma beni, Paul Carell’in eserine ulaştırdı.
Bu araştırma esnasında ister istemez geçmişe bir yolculuk yaptım. Benim
elimde ki kitaplara göre,1979 yılından itibaren “Baskan yayınları” bu
konuda başrolü oynamış. “İkinci Dünya Savaşı Belgeseli” isimli bir dizi
yayınlamışlar. Bu dizide göze çarpan yazar isimlerinden birisi olan Paul
Carell, bu yazının konusunu oluşturuyor.
Esas ismi, Paul Karl Schmidt olan yazar, 1911 doğumlu olup, fakir bir
ailenin tek çocuğudur. Birinci Dünya savaşı sonrası Almanya’sında, bilhassa
1920’li yılların ikinci yarısında yükselmeye başlayan Nazizm’in etkisinde
kalmıştır. 1931 yılında, SA birliklerine üye olarak katılmıştır. (SA: Sturm
Abteilung: Saldırı kıtası) Kiel üniversitesinde psikoloji öğrenimi gören ve
1936 yılında doktorasını bitiren Schmidt, 1938 yılında SS üyesi olur. (SS:
Schutz Staffel: Koruma timi) Burada, üstün konuşma ve yazma yeteneği sayesinde
hızla yükselerek, 1940 yılında Dışişleri Bakanı Ribbentrop’un, basın sözcüsü
oldu.
En önemli görevi günlük basın konferanslarının hazırlanması olan, Schmidt,
aynı zamanda, ünlü Alman propaganda dergisi “Signal”’in içeriğinin
hazırlanmasına etki etmiştir. Kişisel olarak da Yahudilerden nefret eden
Schmidt, bilhassa Çekoslovakya ve Macaristan Yahudilerinin, toplama kamplarına
nakli konusunda her iki ülke yöneticilerine baskı yapmıştır. (Bu konuda yaptığı
yazılı açıklamalar, hâlâ, Nürnberg devlet arşivlerindedir.)
2. Dünya Savaşı’nın bitiminden sonra, 06 Mayıs 1945 tarihinde tutuklandı ve
2,5 yıla yakın bir süre hapis yattı. Çıkarıldığı mahkemede sanık değil, tanık
muamelesi gördü ve bir ceza almadan serbest bırakıldı. 1950 yılından itibaren “Kristall”
dergisinde makaleler yazmaya başladı. Yazarken, önceleri “Paul Karell”,
sonraları “Paul Carell” ve “P.C. Holm” takma isimlerini kullandı. “Die Welt”
(Dünya) ve “Die Zeit” (Zaman) gibi gazetelere yazdığı makaleler sayesinde,
Axel-Springer yayınevinde kendisine bir yer edindi. Bu yayınevinin “amiral
gemisi” olarak kabul edilen “Der Spiegel” (Ayna) dergisine makaleler yazmaya
başladı. Yayınevinin sahibi olan Axel Springer’in özel danışmanı olan Schmidt,
Federal Almanya’nın tutucu-sağ olarak isimlendirebileceğimiz kanadında kendine
bir yer edindi.
1950’li yıllarda gerek Neo - Nazi akımlarla gerekse eski SS’lerle bağlantı
kuran Schmidt’in, 1970’lerde, Alman Gizli Servisi için, ajan olarak çalıştığı,
bizzat BND (Bundesnachrichtendienst:Alman Gizli Servisi) tarafından, geçen sene
açıklandı. (Spiegel dergisi, 03.06.2013)
20 Haziran 1997 tarihinde vefat eden Schmidt, diğer adıyla Carell, hakkında yukarıda yazdığım kısa özet, bahsedeceğimiz kitapların yazarını biraz daha yakından tanımamız açısından önemlidir. Çünkü sosyal bir bilim dalı olan tarih yazımı, okurlar kadar, hatta onlardan daha fazla yazarlar tarafından yoruma açıktır. Konuyu ele alan yazarın, geçmişi ve kişisel görüşleri, seçtiği kaynaklar, kaynakları analizi ve yorumlayışını derinden etkiler. Bunun yanında, ne kadar tarafsız olmaya kalsa da, her insanın bilinçaltında kendisinin bile farkına varmadığı, öngörüler vardır. Bunlar, çeşitli yorumlarla esere yansıyabilir.
Bu kısa açıklamayı gözönüne alarak, Paul Carell’in Türkçe’ye çevrilmiş kitaplarına bir göz atalım.
1963 yılında yayınlanan, “Unternehmen Barbarossa”, dilimize “Barbarossa Harekâtı / 1941-1945 Alman-Sovyet Savaşı” olarak, emekli albay Hüsnü Erentok tarafından çevrilen ilk kitabıdır. 1973-74 yıllarında 3 cilt halinde ülkemizde Sinan Yayınlarınca piyasaya verilen kitaplar, 3. hamur kağıda basılmış ve karton kapaklıdır. 1. cildi 372 sayfa, 2, cildi 438 sayfa ve 3. cildi 591 sayfadan, toplam 1401 sayfadan oluşan bir eser.
1963 yılında yayınlanan, “Unternehmen Barbarossa”, dilimize “Barbarossa Harekâtı / 1941-1945 Alman-Sovyet Savaşı” olarak, emekli albay Hüsnü Erentok tarafından çevrilen ilk kitabıdır. 1973-74 yıllarında 3 cilt halinde ülkemizde Sinan Yayınlarınca piyasaya verilen kitaplar, 3. hamur kağıda basılmış ve karton kapaklıdır. 1. cildi 372 sayfa, 2, cildi 438 sayfa ve 3. cildi 591 sayfadan, toplam 1401 sayfadan oluşan bir eser.
1981 yılında, Baskan Yayınları’nın “İkinci Dünya Savaşı Belgeseli” isimli dizisinde, “Kursk Savaşı” olarak dilimize çevrilen ikinci kitabını görüyoruz. Sâmih Tiryakioğlu tarafından tercümenin, Fransızca basımdan yapıldığı, kitabın orijinalinin “La bataille de Koursk” olarak not düşülmüş olmasından anlaşılıyor. (Aslında, kitabın başlığının “Kursk muharebesi” olması gerekiyor!)Kitap, 272 sayfadan oluşuyor. (Sonunda, “Kaynaklar” gibi bir ek yok, orijinalinde de böyle olup olmadığını bilmiyorum.)
Alias Paul Carell’in dilimize çevrilen diğer bir kitabı, yine Baskan Yayınları’nın “İkinci Dünya Savaşı Belgeseli” isimli dizisinde, 1983 yılında yayınlanmış. İsmi, “Stalingrad’ı sonrası” olan kitap yine Sâmih Tiryakioğlu tarafından Fransızca basımdan (“Après Stalingrad”) tercüme edilmiş. Orijinali Paul Carell tarafından 1966 yılında “Verbrannte Erde:Schlacht zwischen Volga und Weichsel” (Yanmış toprak: Volga ile Vistül arasında ki sefer) ismiyle yayınlanmış. Fransızca basımı 1969 yılına ait olan kitap, Aralık 1942 – Mart 1943 tarihleri arasında, Stalingrad kuşatması esnasında ve sonrasında, Alman Güney Ordular grubunun Kafkaslar’dan başlayan geri çekilmesini anlatır.
Aynı yıl, bu sefer, İbrahim Artuç’un tercümesi ile “Çöl tilkisi: Rommel” kitabı, Carell’in dilimize kazandırılan diğer bir eseri. Kitabın orijinal ismi, “Die Wüstenfüchse. Mit Rommel in Afrika” (Afrika tilkileri. Rommel ile birlikte Afrika) olup, 1964 yılında yayınlanmış. (Burada gözümüze çarpan, Baskan Yayınları’nın, isminin, Kastaş Yayınları olarak değişmesi oluyor.)
Yazarın dilimize çevrilmeyen diğer kitapları:
Sie kommen! Die İnvasion der Amerikaner und Briten in der Normandie 1944, 1960 (Geliyorlar! 1944 yılında, Amerikalı ve İngilizlerin Normandiya’yı işgali)
Stalingrad. Sieg und Untergang der 6. Armee, 1992 (Stalingrad. Zafer ve 6. Ordunun yıkımı)
Die Gefangenen. Leben und Überleben deutscher Soldaten hinter Stacheldraht, 1980 (Esirler. Dikenli teller arkasında Alman askerlerinin hayatı ve hayatta kalma mücadelesi)
Der Russlandkrieg. Fotografiert von Soldaten. Der Bildband zur Unternehmen Barbarossa und Verbrannte Erde, 1968 [Rusya savaşı. Askerler tarafından çekilen fotoğraflar. Barbarossa harekâtı ve "Yanmış toprak" dair albüm]
